De urgentie van urgentie Er waart een woord door Hilversumse en Amsterdamse tv-studio’s en redactielokalen en dat woord is ‘urgentie’. Een onderwerp, een gast, een reportage, het moet urgentie hebben. Eind vorig jaar liet zendermanager Laurens Borst in Spreekbuis weten dat het een stuk beter ging met Radio 1. ‘Het gevoel van urgentie’ was terug. Het betekende kennelijk dat je eerder niet op Radio 1 kon rekenen voor het allerlaatste nieuws eerst, maar nu mooi weer wel. Kort na de verkiezingen voor het Europees parlement sprak de Volkskrant met NOS-directeur Gerard Dielessen over het debat dat Ferry Mingelen had gevoerd met de lijsttrekkers. ‘Er had iets meer urgentie van de uitzending af mogen stralen,’ zei hij. Wat hij daar precies mee bedoelde bleef ongewis. Wel werden de messen al geslepen voor de gemeenteraadsverkiezingen. ‘We moeten excelleren. De urgentie moet van het scherm spatten.’ Wie zijn de eisers van de spoedbehandeling? De kijkers? Maar dan toch vanuit de perceptie van de programmamakers. Urgentie is de dictatuur van de actualiteit. Vooral wat verondersteld wordt te leven onder het volk dient behandeld te worden in talkshows en actualiteitenrubrieken. Dat schept een band met je publiek, dan tel je mee, dan draag je bij. De kredietcrisis had urgentie. Wat je kreeg waren elkaar tegensprekende economen. De Mexicaanse griep had urgentie. Er was altijd wel een deskundige te vinden die voor de feiten uit sprak. Een perfect voorbeeld van urgentie was de 13-jarige Laura die in haar eentje rond de wereld wilde zeilen. De zaak kwam voor de rechter. Die avond spoedde de advocaat van het meisje zich van de Nova-studio naar de set van Knevel & Van den Brink. Over de vraag of Laura nu wel of niet op reis mocht had iedereen wel een mening. Urgentie heeft dus ook alles te maken met spraakmakendheid, met wat leeft. Maar urgentie verhoogt ook de voorspelbaarheid. Ik doe het spelletje wel eens: dan consumeer ik vier kranten en ga eens kijken waar de achtergrondprogramma’s die avond op aanslaan. Zelden heb ik het mis. En urgentie is de aanjager van de hype. Zo wist Alexander Pechtold maar steeds urgent te zijn. Maar als je niet uitkijkt komt de sleet er alweer op… Nu zit je met urgentie per definitie bovenop het nieuws dus ik maakte mij zorgen toen ik vernam dat het vrouwenkransje dat Net 5 presenteerde als De tafel van 5 maar twee opnamedagen voor vijf dagelijkse uitzendingen zou krijgen. Hoewel deze nieuwe loot aan de talkshowstam het heel zwaar zou gaan krijgen op dat tijdstip van 19.00 uur (na ampele overwegingen zeg ik: 22.00 uur en herhalen om 17.00 uur) bleken verrassende redactionele keuzes gemaakt te zijn. Het was alsof ieder onderwerp dat door de panelleden (al dan niet gestuurd) werd aangedragen niet zo zeer nieuwswaardig was, niet eens pagina 3, als wel tamelijk geschikt was voor een column die Aaf Brandt Corstius allemaal moeiteloos zou kunnen schrijven. Niet de buitenwereld bepaalde de urgentie, maar de ergernis of liefde, de ervaring of observatie van de deelnemers aan het tafelgesprek. Ik vond dat nogal verfrissend. Het was wat Barend & Van Dorp ook wisten te bereiken met hun ijzersterke openingsrondje waarin de gasten hun ‘nieuws van de dag’ mochten presenteren. Want soms word ik een beetje moe van al die urgentie. Het Pavlov-hondje is niet het leukste hondje van het dierenasiel. Het is dan ook een zegen (en zelfs een teken aan de wand) dat het beste programma van de afgelopen zomer ver weg bleef van urgentie. Kijken in de ziel van de RVU is nu al de winnaar van de Nipkovschijf.