De zomer in de kop


De uitdrukking ‘put your money where your mouth is’ heb ik nooit helemaal weten te duiden, maar komt me toepasselijk voor bij een 600 woorden tellende beschouwing over het aanbod van de publieke omroep in de zomer van 2009.
Het was al 5 juli toen door de TROS De beste zangers van Nederland werd geïntroduceerd. Alleen al gezien de aanwezigheid van Nick en Simon, Thomas Berge en Gordon was het wat verrassend dit programma op Nederland 3 aan te treffen.
De covermakers van de programmabladen schrokken op uit hun zomerslaap toen op 24 juli Sterretje gezocht van BNN vervangen werd door Wie is mijn ex? van de AVRO. Chantal Jansen moesten ze hebben en een week later was het weer raak: er was één naaktfoto van Anita Witzier in de aanbieding.
Vanwege nogal wat voorpubliciteit en voyeuristische neigingen trok Blootgewoon zomaar even 1,1 miljoen kijkers. Dat kon niet aan de opzet en de uitwerking van het programma liggen. Ga je daar als houthakker of kapster uit de kleren, moet zelfs je rughaar geschoren worden, glijd je uit in een vieze vijver, je doet het allemaal voor het goede doel. Maar toen kwam iets geks: aan het eind moest een team winnen. Ik werd daar triest van. Heb je je borsten laten zien voor de kankerpatiëntjes, haal je het. Sta je in bochten je piemel te camoufleren voor het regenwoud, kun je het schudden.
Nu wil ik niet klagen dat het tv-aanbod deze zomer wat povertjes uitviel, dat is traditie. Ik verbaas me alleen over de prioriteiten die van mei tot september werden gesteld. Ik weet wel zeker dat door de publieke zenders in de voor- en late avond meer geld is uitgegeven dan in primetime. 1 Vandaag en Netwerk draaiden gewoon door, maar het schijnt ook nog van primair belang te zijn de timeslot van De wereld draait door te bezetten. Op De zomer draait door is al genoeg ingehakt, maar na drie weken Tourjournaal nam de NCRV de vloer met On Air. Ik zou het Schiphol Live genoemd hebben of zo, maar op wat ik zag leek mij dus dat Engelse spreekwoord van toepassing. In On Air zaten prima gasten, er waren een aantal leuke items en rubriekjes, Harm Edens floreerde en de locatie gaf eindelijk eens een venster op de echte wereld. Maar het kreeg niet het aantal kijkers dat het verdiende.
Tegelijkertijd werd met het tijdstip van de late-night-talkshow vreemd omgesprongen: na Pauw en Witteman volgden Knevel en Van den Brink en toen was daar Mart Smeets. De plek werd geheel opgegeven door daar eerst de vader/zoon-portretten van Hugo Borst te herhalen en vervolgens 5 jaar later (met kerstboom). Het geld werd dus uitgegeven tussen half acht en half negen waar, zodra de avonden wat zomerser zijn, drommen kijkers voor balkon of terras kiezen. De Avondetappe (dat toch als reizend circus ook heel wat centen kost) belandde meestal na de klok van elf uur.
De Vlaamse zender één had ook zo’n programma en zette het even na half tien. Gevolg: één trok met de Tourtalkshow zo’n 50% meer kijkers dan de NOS-editie (gerelateerd aan het aantal inwoners van Nederland en Vlaanderen). Daar moet nog wel bij vermeld worden dat het op Nederland 1 gegarandeerd voor minder dan een miljoen kijkers was als Smeets & co niet strak om 11 uur begonnen en dat het tergend vaak niet lukte De Avondetappe strak horizontaal te krijgen. Nu zou mijn conclusie kunnen zijn dat een zendercoördinator kennelijk nogal beperkte bevoegdheden heeft als hij niet eens een paar minuten uit een programma kan laten slopen om een late-night-talkshow op een vaste tijd te laten beginnen, maar eigenlijk voel ik meer voor een andere stelling: een programmaschema is wel heilig, maar zo heilig nou ook weer niet. Volgende zomer Harm Edens op de late avond dus.