Actualiteiten in vorm



Het opperhoofd van de publieke omroep is op een missie. Wat Henk Hagoort aan charisma te kort mag komen maakt hij goed door een gebrek aan diplomatie. Zijn doelwitten zijn de actualiteitenrubrieken van de publieke omroep: Nova, Netwerk, 1 Vandaag. Ze lijken te veel op elkaar, ze zijn driemaal De Volkskrant, ze bereiken de Wilders- en Verdonkstemmers onvoldoende.
De actualiteitenrubrieken haastten zich de verschillen te benadrukken: Nova zit het dichtst op het nieuws van de dag (zullen ze leuk vinden bij Netwerk en 1 Vandaag) en heeft studiogasten (1 Vandaag en Netwerk ook wel eens), Netwerk maakt meer reportages (kan zijn, was mij niet opgevallen) en volgt ‘de menselijke maat’ (kan ik niks mee), terwijl 1 Vandaag moeilijke onderwerpen simpel probeert te maken (alom lovenswaardig journalistiek streven). Het is dus niet alleen een discussie over de inhoud (te linksig allemaal), maar ook over de vorm als je reportages en studiogasten meeweegt.
Dat vorm dwingend kan zijn voor inhoud lijkt mij geen nieuws. Sinds enige maanden verschijnt De Telegraaf op zondag in tabloid en iedere keer weer valt me op dat de wijze van berichtgeving van die krant zo gebaat is bij dat formaat. In Amerika worden series al tijden om de zes, zeven minuten onderbroken door reclame en dus werken de schrijvers toe naar cliffhangertjes. Het RTL-nieuws werkt volgens een strak format, dat dwingt tot een mix van licht en zwaar nieuws.
Vorm draagt bij tot herkenbaarheid. Zo lijken de decors van Netwerk en 1 Vandaag te veel op elkaar. Nova is op dat gebied het beste bezig, zeker als de dls’jes in de achtergrond met zorg gekozen zijn of als de presentator zich een slag draait voor een crosstalk met een correspondent. Ook tellen de actualiteitenrubrieken te veel presentatoren. Er is toch niemand die Wouter Korpershoek associeert met de TROS of Ghislaine Plag met de NCRV? Het is toch een normale werkweek, iedere dag achter zo’n desk plaatsnemen, wat autocuetekstjes lezen, wat interviewtjes doen? Alle rubrieken naar één anchor en een vervanger stand-by. Keuzes moeten gemaakt worden. Als Pieter-Jan Hagens zo’n plezier heeft in Wie is de mol? of Twan Huys aan festivalverslaggeving, dan gaan ze dat toch doen?
Maar het eerste dat bij de actualiteitenrubrieken moet gebeuren (vooral omdat het relatief makkelijk is) betreft het keurslijf. Van Nova zou ik grotendeels afblijven. Daar leeft de ambitie een nieuwsuur te maken, het werd door de Raad van Bestuur afgeblazen, omdat een aantal omroepen bezwaar maakten, maar dat lijkt mij voor Hagoort & co inderdaad een geval van ‘doorpakken’. Niet alleen woorden, ook daden.
1 Vandaag zit bizar strak in het jasje, voorafgegaan door het 6-Uur Journaal en op tijd weg voor het Sportjournaal. Maak daar toch een volwaardig namiddagmagazine van. geef 1 Vandaag zendtijd van 5 tot 7, maak het Journaal wat korter, incorporeer het sportnieuws, haal je neus niet op voor showbusiness en meer frivole zaken, werk met een strak format en vooral: ga kijken bij de ontbijtshows in de VS en Engeland. Ook dat valt op het niveau Hagoort met een pennenstreek te regelen. De toorn van Jan-Max Slagter trekt wel weer over.
Rest Netwerk. Ik zeg: opheffen die handel. Het nieuwe 1 Vandaag heeft nog wel wat snelle jongens en meisjes nodig, wie graag wat dieper graaft gaat mee naar Netweek. Naar het voorbeeld van het legendarische 60 Minutes op CBS krijgt de Nederlandse televisie eindelijk iets tussen de jachtige nieuwsrubrieken en de documentaires in.
Het zijn harde maatregelen. Maar het zal nieuwe kijkers trekken, het zal inspireren tot ander werk. Voor wat vorm voor inhoud kan betekenen hoef je alleen maar naar het vernieuwde Radio 1 te luisteren. Het kan ook verkeerd uitpakken.